ما قصد نداريم كه شما را از رنگ كردن و بي رنگ كردن موهايتان منصرف كنيم. اما خوب است كه حقايقي را درباره رنگ موها بدانيد و حداقل كمي احتياط كنيد.
رنگ كردن مو تنها متعلق به دنياي مدرن امروز نيست، بلكه از ديرباز بين مردم و بيشتر خانم‌ها رايج بوده است. اگرچه در گذشته درآوردن مو به رنگ‌هاي بنفش و آبي و صورتي، بلوطي و فندقي و... مرسوم نبود، اما يوناني‌ها در عهد باستان از حنا و انواع صابون‌هاي دست‌ساز براي تغيير رنگ موي خود و روشن كردن آن استفاده مي‌كردند. روميان نيز سليقه‌اي متفاوت داشتند. آنها با پوست سبز گردو و برخي گياهان ديگر موهايشان را تيره‌تر مي‌كردند.
در هر حال امروزه رنگ‌هاي شيميايي متنوع با طيف‌هاي وسيع رنگ به بازار عرضه شده و جاي رنگ‌هاي طبيعي را گرفته‌اند. بعضي‌ها براي پوشاندن موهاي سفيد و بعضي ديگر براي زيباتر شدن موها از اين رنگ‌ها استفاده مي‌كنند.

رنگ طبيعي مو از كجا مي‌آيد؟
مو در حقيقت يكي از اجزاي پوست است كه جزو اصلي آن، پروتئيني به نام "كراتين" است. دو پروتئين ديگر نيز با نام‌هاي يوملانين و فائوملانين در مو وجود دارد كه مسئول رنگ طبيعي موها هستند. رنگدانه يوملانين مسئول رنگ‌هاي تيره مشكي و قهوه‌اي و رنگدانه فائوملانين مسئول رنگ‌هاي قرمز تا زرد است. در واقع نسبت متفاوت اين رنگدانه‌ها در هر فرد، باعث ظاهر شدن رنگ طبيعي و منحصر به فرد مو در او مي‌شود. نبودن اين رنگدانه‌ها سبب سفيد شدن موها مي‌شود.

رنگ موها را خوب بشناسيد
براي شناخت بهتر رنگ موها بهتر است ابتدا انواع آنها را بشناسيد. رنگ موهاي شيميايي در انواع موقت، نيمه‌دائمي و دائمي در بازار وجود دارند. رنگ‌هاي موقت به صورت يك لايه روي قشر خارجي مو قرار مي‌گيرند و به ساقه مو نفوذ نمي‌كنند و همان‌طور كه از نامشان پيداست، پس از مدتي، با دو سه بار شستشوي مو با شامپو از بين مي‌روند. اين رنگ‌ها سبب تحريك پوست سر و آلرژي نمي‌شوند و معمولا حساسيت‌زا نيستند و نسبت به ساير رنگ موها كم‌خطرترند.
رنگ موهاي نيمه‌دائمي، از راه منافذ طبيعي به داخل ساقه مو نفوذ مي‌كنند، ولي با 5 تا 6 بار شستشو معمولا از همان منافذ خارج مي‌شوند و مو به رنگ طبيعي برمي‌گردد.
اما رنگ موهاي دائمي كه حاوي موادي مثل آمونياك و پراكسيد هيدروژن يا همان اكسيدان هستند، باعث تغييرات پايدار و غيرقابل برگشت مو مي‌شوند و با نفوذ در ساختار مو، آن ‌را تخريب مي‌كنند و با شستشو از بين نمي‌روند. اين در حالي است كه امروزه بيشتر رنگ‌هاي مو در بازار از اين نوع هستند.

رنگ موهاي دائمي با مو چه مي‌كنند؟
رنگ موهاي دائمي تركيبات خاصي دارند كه هر يك مسئول انجام وظيفه‌اي هستند. پارافنيلن دي‌آمين، آمونياك، آب، كرم و اكسيدان از تركيبات اصلي اين رنگ مو‌ها محسوب مي‌شوند.
آمونياك كه يك ماده قليايي است وظيفه دارد قشر خارجي مو (يا همان كوتيكول) را بشكافد تا رنگ به داخل ساقه مو نفوذ كند و در حقيقت نقش كاتاليزور را در واكنش مو‌ها با رنگ دارد. سپس رنگ مو وارد ساقه مو مي‌شود، رنگدانه‌هاي طبيعي مو را از بين مي‌برد و رنگ جديد را جايگزين مي‌كند.
پارافنيلين دي‌آمين كه معمولا با مخفف PPD روي بسته‌بندي رنگ موها از آن اسم برده مي‌شود، يك تركيب حلقوي است كه به علت ساختار شيميايي‌اش به راحتي اكسيد مي‌شود. به همين سبب در مجاورت اكسيدان (پراكسيد هيدروژن) ماده‌اي واسطه ايجاد مي‌كند كه با رنگدانه‌ها (‌گروه اينترنتي ارور ) تركيب مي‌شود و به دليل حجيم شدن، داخل مو به دام مي‌افتد و به راحتي از آن خارج نمي‌شود. به همين دليل اين رنگ موها دائمي‌اند.
اكسيدان نام شيميايي پراكسيد هيدروژن است كه كار از بين بردن رنگ طبيعي و تسريع رنگ گرفتن موها را به عهده دارد. قدرت روشن‌كنندگي اكسيدان‌ها با 3 درجه مشخص مي‌شود: اكسيدان 10 و 20 و 30 كه اكسيدان 30 قدرت روشن‌كنندگي بيشتري دارد و طبعا موها را بيشتر تخريب مي‌كند.

مگر حساسيت پوست صورت هم از رنگ مو است؟
گاه در افرادي كه به اين رنگ‌ها حساسيت دارند، واكنش‌هاي حساسيتي پوست در ناحيه صورت، گوش‌ها، گردن و نواحي بالاي پيشاني به صورت قرمزي، پوسته‌ريزي، تاول و حتي قرمزي چشم‌ها ظاهر مي‌شود، در حالي كه بيشتر افراد، اين واكنش‌ها را ناشي از رنگ مو نمي‌دانند. در واقع آنها مي گويند اگر به رنگ مو حساسيت داشته باشند، بايد پوست سرشان نيز دچار اين عوارض شود. در حالي كه وجود موها با ايجاد سپري باعث مي‌شوند پوست كف سر كمتر آسيب ببيند، اما پوست اطراف آن بيشتر در معرض رنگ مو است و خطر بيشتري آنها را تهديد مي‌كند.

من به رنگ مو حساسيت ندارم
يكي ديگر از باور‌هاي رايج، ولي نادرست در خصوص رنگ مو آن است كه بعضي افراد گمان مي‌كنند با يك بار استفاده از رنگ مو مي‌توانند راجع به حساسيت داشتن يا نداشتن به آن قضاوت كنند. در حالي كه واكنش‌هاي حساسيتي ممكن است در بار نخست مصرف رنگ مو خود را نشان ندهد، زيرا سيستم ايمني هنوز نسبت به آنتي‌ژن جديد كه همان مواد شيميايي رنگ مو است، واكنشي نشان نداده است، اما با گذشت زمان، سيستم ايمني بدن براي آن آنتي‌ژن، توليد آنتي‌بادي مي‌كند و در دفعات بعدي مصرف، عوارض ناخوشايند آلرژي ظاهر مي‌شود.

پيشگيري از آلرژي پيش از رنگ كردن مو
تست پوستي انواع رنگ مو تا حدي اهميت دارد كه سازمان بهداشت جهاني، توليدكنندگان رنگ موها را مجاب كرده است توصيه به انجام اين تست و هشدارهاي لازم را روي بسته‌بندي محصولات خود حتما درج كنند. بنابراين براي پيشگيري از انواع آلرژي‌ها لازم است رنگ مو را 48 ساعت پيش از استفاده، روي بخش كوچكي از پوست دست گذاشته و پس از نيم ساعت بشوييد. در صورتي كه پس از 48 ساعت عارضه‌اي مثل قرمزي، تورم و پوسته پوسته شدن و تاول زدن مشاهده نشد، از رنگ مويتان استفاده كنيد.

ثبات رنگ مو، نشانه مرغوبيت رنگ مو نيست
رنگ موهاي دائمي و بادوام‌تر به سبب دارا بودن مواد شيميايي بيشتر و قوي‌تر، هم زمينه آلرژي‌هاي پوستي را فراهم مي‌كنند و هم ساختار مو را دستخوش تغيير بيشتري مي‌نمايند. آمونياك و اكسيدان كه از مواد اصلي تشكيل‌دهنده اين رنگ‌هاست، اگرچه سبب ثبات رنگ مي‌شوند، اما پيوند‌هاي شيميايي سولفيد را در ساختار مو مي‌شكنند و سبب شكنندگي، خشكي و تخريب ساقه مو و حتي گاه ريزش مو مي‌شوند. جالب است بدانيد رنگ‌هاي خيلي تيره، قرمز و گرم، مواد شيميايي بيشتري دارند و مضرترند.
از سويي ديگر محققان معتقدند در كساني كه از رنگ مو‌هاي دائمي زياد استفاده مي‌كنند، ميزان شيوع انواع سرطان‌ها به خصوص نوعي سرطان خون به نام لنفوم غير هوچكين بيشتر است. البته اين عوارض در افرادي كه در سال 7، 8 بار موهايشان را رنگ مي‌كنند، بيشتر است. لذا تا مي‌توانيد دفعات رنگ كردن خود را كاهش دهيد.

آيا رنگ مو باعث سفيد شدن موها مي‌شود؟
گاهي افراد با ديدن ريشه‌هاي نورسته مو كه به تازگي سفيد شده است، گمان مي‌كنند اين مساله به سبب رنگ كردن موهاست و رنگ مو، موهاي سفيد را زياد مي‌كند. اگرچه مواد شيميايي موجود در رنگ موهاي دائمي باعث تغيير و تخريب رنگدانه‌هاي مو مي‌شوند، اما اين تخريب رنگدانه تنها در ساقه ي مو اتفاق مي‌افتد و موهايي كه پس از رنگ كردن مي‌رويند، رنگشان تحت تاثير رنگ مو نيست، زيرا رنگدانه موهاي نورسته از داخل پوست تامين مي‌شود